Ontdek samen met ons Oost-Europa 

Ontdek samen met ons de Slavische cultuur

Gdansk – een van de belangrijkste Hanzesteden

Het kost me moeite om overeind te blijven. De grote ferry deint op en neer op de woeste golven. Op-en-weer-neer. Het lijkt net alsof ik aan het golfsurfen ben. Door het beslagen glas tuur ik naar de grijze Oostzee (ook wel de Baltische zee genoemd). Op dezelfde route voeren vanaf de 13e tot de 17e eeuw handelaren uit Noord-Europese Hanzesteden naar zo’n tweehonderd verre bestemmingen: van Bergen in Noorwegen, met een tussenstop in Gdansk, Polen naar Novgorod in Rusland.

Het verbond van Hanzesteden was een krachtige en pragmatische confederatie verbonden door een gemeenschappelijke taak, valuta, traditie en waarden. Ik kan me goed voorstellen dat het doorstaan van ontberingen tijdens hun riskante tochten op de Oostzee leidde tot verbroedering tussen de koopmannen. Uiteindelijk groeide het verbond uit tot iets groots, iets dat uitsteeg boven het individu: een vreedzaam, internationaal netwerk van ambacht en handel. Pas met de Europese Unie (400 jaar later!), waar tussen lidstaten een gemeenschappelijke markt bestaat, zou het Europese continent opnieuw een dergelijke samenwerking zien.

Stadslucht maakt vrij” was het adagium – ze hielden vast geen rekening met auto’s in de stad. Analfabete koningen, baronnen en hertogen domineerden destijds noordelijk Europa. Hun persoonlijke legers vochten onderling talloze wrede vetes uit. Op het platteland verrichtten miljoenen lijfeigenen – slaven in feite – slavenarbeid en dwangarbeid. Wat een contrast met de Hanzesteden: zij bewaakten vurig hun onafhankelijkheid.

Gdańsk was een van de belangrijkste Hanzesteden. De positie van de stad nabij het trefpunt van de Wisla en de Oostzee maakte Gdansk al lang geleden een strategisch centrum.

[su_pullquote align=”left”]Wie Gdansk beheerste, kon “meer als heerser van Polen dan de regerende koning” worden beschouwd[/su_pullquote]

Het feit dat de Danzig Oostland Maatschappij een grotere omzet had dan de machtige Londen’s East India Company illustreert de omvang van het handelsimperium. Hout behoorde tot de belangrijkste exportproducten (het Engelse spruce betekent ‘spar’ en komt van het Poolse z Prus, wat ‘uit Pruisen’ betekent).

Het was in dit welvarende tijdperk dat de mooiste panden werden gebouwd. Rijke burgers nodigden Hollandse en Vlaamse architecten uit om huizen te ontwerpen die de macht, welvaart en zelfverzekerdheid van Danzig tot uitdrukking moesten brengen.

Vandaar de gelijkenis met de Amsterdamse grachten: het decor van de straten van het oude centrum bestaat uit rijen fraaie, hoge en smalle huizen van welgestelde kooplui. Als je door de smalle straatjes van de historische binnenstad wandelt, valt de treffende vergelijking op met Amsterdam.

De gevels van Gdansk

[su_note note_color=”#ffffff” radius=”10″]Wat werd waar verhandeld?

Uit het westen kwam zout, wijn, aardewerk, wol en linnen. Uit het oosten kwam vooral voedsel en grondstoffen.

Novgorod, Rusland: een knooppunt van handel voor kaarsvet, Russisch bont en exotische goederen uit het oosten en Verre Oosten (zelfs uit China). Novgorod speelde eenzelfde rol voor Hanze-handelaren als eerder voor Viking-handelaren. De stad was een van vier Kontore (Kontor: centrale buitenpost voor handel) van het Hanzeverbond.

Gdansk, Danzig, Polen: decennialang vervoerde men meel, tarwe en graan van de Poolse velden (het Poolse pole betekent ‘veld’) door de haven van Danzig naar de Hanzeschepen. Langs de rivier de Wisla (Weichsel, Vistula) voerden vrachtschepen graan aan. Verder werd er onder andere gezouten Baltische haring aangeleverd[/su_note]

Vanaf 1600 overschaduwden de Hollanders op zee het verbond van de Hanzesteden. Vanaf dat moment raakt het verbond geleidelijk aan in verval. Wat nu nog blijft, zijn de indrukwekkende Hanzesteden.

Vond je dit artikel interessant? Heb je opmerkingen of tips? Laat het ons weten!

Hartelijke groet, PP.nl

 

 

 

Geef een reactie

Wat dacht je van 

bruikbare tips en interessante artikelen ››


Oost-Europa is…

Polen is…


Warschau, Gdańsk, Kraków, Wieliczka, Malbork, Toruń, Lublin, Zamość, Wrocław, Poznań, bloeiende economie, glooiend landschap, kastelen, oerbos, Baltische zee, bergen, duizend-en-één meren, UNESCO erfgoed, roerige geschiedenis, Joodse cultuur en veel meer!



Rusland is…


Moskou, Sint-Petersburg, Novgorod, Irkutsk, Vladivostok, Hermitage, treinreizen, Trans-Siberië-express, Siberië, taiga en veel meer!

Tsjechië is…


​Praag, Pilsen, Brno, kastelen, landgoederen, natuurschoon, Judaica en veel meer!

Heb je een vraag of opmerking?ronder